مفاخر نقشه برداری
منوي اصلي

 

 


 

 

 

 

نویسنده :

مهندس علی اکبر امیری ( مسئول سابق دبیرخانه شورای عالی نقشه برداری و پیش کسوت رشته مهندسی نقشه برداری )
نقل از نشریه نقشه برداری سال 18(1386)، شماره 91  

پیشگفتار:


در کشور ما رشته مهندسی نقشه برداری نسبتاً جوان می باشد . پس از تاسیس دارالفنون ، درس نقشه برداری به عنوان پیش نیاز برخی از  رشته های مهندسی تدریس گردید .در دانشگاه تهران نیز این روند ادامه داشته ، لیکن آموزش نقشه برداری در چارچوب یک رشته و حرفه مستقل و بر اساس دانش و فناوری روز دنیا عملاً با تاسیس سازمان نقشه برداری کشور در سال 1332 آغاز گردید .سازمان مذکور که در راستای رفع نیازهای وسیع کشور در خصوص نقشه برداری ناگریز به هماهنگی با سازمان های نقشه برداری کشورهای پیشرفته هماهنگ نماید در اولین قدم، اقدام به تشکیل دوره های آموزش نقشه برداری درسطوح عالی و مقدماتی نمود. تا سال 1337 طی چند دوره ده ها نفر مهندس و صدها نفر نقشه بردار و نقشه کش دراین دوره ها فارغ التحصیل گردیدند. بعد از چند سال وقفه در امر آموزش، در سال 1344 به همت مسئولان وقت سازمان و باکسب مجوز از مراجع ذیربط، مدرسه عالی نقشه برداری در سازمان نقشه برداری کشور تاسیس گردید. در این مدرسه بر اساس آزمون ورودی، تعدادی از لیسانسیه های فیزیک و ریاضی جهت طی دوره دو ساله و عده ای از دیپلمه ها جهت شرکت در دوره دو ساله مقدماتی نقشه برداری و کارتوگرافی پذیرفته شدند. این دوره ها سال ها ادامه یافت تا اینکه پس از پیروزی انقلاب اسلامی این مجموعه به دانشگاه خواجه نصیر الدین طوسی فعلی منتقل گردید. به جرات می توان ادعا کرد تشکیل این دوره ها فتح بابی جهت گسترش آموزش علوم و کاربردهای رشته مهندسی نقشه برداری در دانشگاه ها در راستای علم و کاربرد آن بود به طوری که امروزه این رشته در اغلب دانشگاه ها از جایگاه آموزشی ویژه ای برخوردار است .

در اینجا بجاست از کسانی که در آن روزها اولین قدم ها را در راستای این رشته و حرفه ناشناخته برداشتند یاد شود زیرا به قول ملک الشعرای بهار:

 

تو پایبند زمینی و رشته ای است نهان

                                         که با گذشت تو را ارتباط تام دهد

گذشته پایه و بنیان حال و آینده است

                                         سوابق است که هر شغل را نظام دهد

 

مهر ماه سال 1344 تازه از راه رسیده بود و تعداد 24 نفر از لیسانسیه های فیزیک و ریاضی در دوره دو ساله مدرسه عالی نقشه برداری شروع به تحصیل نموده بودند. این شاگردان که از سطح انگیزه نسبتاً بالا برخوردار بودند آینده خود را در آینه این دوره مشاهده می کردند و اغلب جهت بالا بردن سطح دوره با مسئولان و اساتید آشنا به مسایل علمی روز به همفکری و مشورت و حتی چانه زنی می پرداختند. بعد از هر کلاس شاگردان درباره مراتب علمی و نحوه تدریس مدرس اظهار نظر می نمودند و گاهی بر اساس رایزنی با اساتید شناخته شده، دعوت از استادی را به مسئولان آموزش پیشنهاد می دادند. جهت تدریس برخی از درس ها اجباراً از اساتید خارجی دعوت می شد. یکی از درس های کلیدی، درس تئوری خطاها بود که شاگردان نسبت به آن بسیار حساس بودند. تدریس این درس را مدرسی شروع نموده بود لیکن در کلاس اتفاق نظر وجود داشت که مدرس مذکور از عهده این درس بر نمی آید و بهتر است در این مورد چاره جویی شود، از طرفی همه می دانستند که تدریس تئوری خطاها، آسان نبوده و به ندرت ممکن است استادی تدریس آنرا قبول کند و از عهده آن نیز برآید. در این مورد با چند نفر ازمدرسان مشورت به عمل آمد، آنها استاد مهندس شمس ملک آرا را جهت تدریس پیشنهاد نمودند که از ایشان دعوت به عمل آمد. به یاد دارم یکی از اساتید می گفت در برخی از میهمانی ها ی خانوادگی من دیده ام ایشان در گوشه ای می نشیند و دائما مطالعه می کند. استاد مهندس شمس ملک آرا در رشته مهندسی راه و ساختمان در یکی از دانشگاه های بلژیک تحصیل کرده بود و با استفاده از یک فرصت مطالعاتی مدت ها در انستیتو آموزشیI.T.C هلند و کارخانه های ویلد سوئیس و زایس آلمان در مورد روش ها و تجهیزات جدید نقشه برداری و فتوگرامتری به مطالعه پرداخته و دروس نقشه برداری زمینی و فتوگرامتری را در دانشکده فنی دانشگاه تهران تدریس می نمود. ایشان کتاب و جزواتی در این زمینه تهیه و تالیف نموده و درس تئوری خطاها را در دوره های قبلی بر اساس متون I.G.N فرانسه تدریس نموده بود .

در اولین جلسه تدریس، استاد شمس ملک آرا در حالی که تبسم بر لب داشتند وارد کلاس شده و رو به شاگردان قریب به این مضمون فرمودند :

" خیلی خوب شد ما با این کلاس می توانیم سرتا سر ایران را ژئودزی کنیم "

او هنگامی که فرمول های خشک ریاضی را روی تخته می نوشت گویی با تمام وجود لذت می برد و سعی می کرد شادمانی خود را به کلاس منتقل نماید . شاگردان تحت تاثیر شخصیت صمیمی و بارز او قرار گرفته و از کلاس او به خوبی استقبال می کردند .

پس از پایان دوره اینجانب که دوره عالی مدرسه عالی نقشه برداری را گذرانده بودم در سازمان نقشه برداری استخدام و به ماموریت های مختلف اعزام گردیدم. در آن ایام فرصت دیدار ایشان پیش نیامد. در خلال آن سالها استاد مدتی ریاست دانشکده فنی دانشگاه تهران را عهده دار بودند. در نیمه اول دهه 60 برای نگارنده فرصتی حاصل گردید تا از محضر استاد بیشتر برخوردار گردد. در آن مقطع زمانی ، آقای دکتر بانکی رئیس سازمان برنامه و بودجه و آقای مهندس مصدق خواه رئیس سازمان نقشه بردرای کشور بودند . شایان ذکر است که هر دو نفر سابقه شاگردی استاد را داشتتند . آقای دکتر بانکی برای استاد احترامی خاص قایل بودند و ایشان را به عنوان مشاور نقشه بردرای خود انتخاب نمودند. آقای دکتر بانکی ایشان را تکیه گاه محکمی برای دانشجویان دانشکده فنی می دانستند. در آن مدت ایشان در جلسات مشترک سازمان برنامه بودجه و سازمان نقشه برداری شرکت می کردند و همواره در راستای اعتلای نقشه برداری کشور گره گشایی می نمودند. در اولین سمینار نقشه برداری بعد از پیروزی انقلاب که در پاییز سال 1362 برگزار گردید، استاد با حضور مستمر و ارائه مقاله ژئودزی فضایی و ریاست برخی از جلسات نقش موثری را در برگزاری سمینار ایفا نمودند.

در سالهای اخیر در یکی از برنامه های طلوع ماه سیمای جمهوری  اسلامی ایران که از آقای مهندس علیقلی بیانی از پیش کسوتان رشته مهندسی در ایران دعوت شده بود، ایشان به عنوان خاطره فرمودند " پس از پایان تحصیلات و مراجعت به ایران دریک جلسه سه نفری که یک نفر از آنها آقای مهندس شمس ملک آرا بودند لوله کشی شهر تهران را پیشنهاد کردیم ". استاد تا آخرین روزهای حیات فعال بوده و اضافه برکارهای اجرایی به مطالعه وتالیف مطالب جدید می پرداخت از جلمه در روزهای آخر زندگی ، جزوه ای تخت عنوان " اطلاعات مقدماتی راجع به روش GPS " نوشته رنه شرر را ترجمه نمودند .

استاد در نیمه دوم سال 1365 به رحمت ایزدی پیوست. در مجلس یاد بود ایشان در سازمان نقشه برداری کشور شخصیت های علمی زیادی از جمله شادروان استاد مهندس احمد حامی شرکت کرده بودند که استاد حامی از مراتب علمی و صداقت ایشان یاد کردند ، یادشان گرامی باد .

تعداد بازدید : 2369


انتشارات
 

 

سامانه الکترونیکی نشریات

 


انجمن علمي مهندسي نقشه برداري و ژئوماتيک ايران
Copyright © 2008-2015 By ISSGE.IR , All rights reserved / Design & Support: Nasser Khoddami